АНУ-ын байгаль орчныг хамгаалах хуулиуд нь зөвхөн төрийн байгууллагуудын хяналтад байдаггүй бөгөөд 1970-аад оноос хойш иргэд болон байгаль орчныг хамгаалах байгууллагууд хууль зөрчигч компаниудыг шүүхэд өгөх эрхтэй байсаар ирсэн. Энэхүү “иргэдийн зарга мэдүүлэх заалт” нь Агаарын бохирдлыг бууруулах тухай хууль, Усны бохирдлыг бууруулах тухай хууль зэрэг чухал баримт бичгүүдэд тусгагдсан байдаг.
Шүүхийн зарга ба байгаль орчин
Тус заалтын дагуу иргэд хууль зөрчиж буй компаниудаас гадна хуулийн хэрэгжилтийг хангалтгүй хийж буй холбооны агентлагуудыг ч шүүхэд дуудах эрхтэй юм. 1970-аад оноос хойш энэ эрхийн хүрээнд 2,000 гаруй шүүхийн хэрэг үүсгэгдсэн бөгөөд байгаль орчны ихэнх маргаан нь иргэдийн санаачилсан нэхэмжлэлүүд байдаг.
Эдгээр шүүхийн шийдвэрүүд нь орчин үеийн байгаль орчны эрх зүйн тогтолцоог бүрдүүлэхэд гол нөлөө үзүүлсэн юм. Тухайлбал, иргэдийн шүүхэд хандсан үйлдлүүд нь нэн ховордсон амьтдыг хамгаалахын тулд далан барих ажлыг зогсоох, газрын доорх ус руу бохир ус шахах үйл ажиллагааг таслан зогсоох зэрэгт үр дүнгээ өгч байжээ. Мөн химийн үйлдвэрээс ялгаруулсан хууль бус хаягдлын төлөө 14.2 сая ам.долларын торгууль ногдуулах шийдвэрийг гаргуулж байсан түүхтэй.
Трампын байр суурь
Харин Дональд Трамп нь байгаль орчны хууль зөрчигчдийн эсрэг иргэд болон байгууллагууд шүүхэд хандах энэхүү эрхийг хязгаарлах, улмаар иргэдийн зарга мэдүүлэх боломжийг хаах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлжээ. Энэхүү алхам нь байгаль орчныг хамгаалах салбарт олон арван жил мөрдөгдөж ирсэн эрх зүйн механизмыг өөрчлөх эрсдэлтэй гэж үзэж байна.
