Дэлхийн том технологийн компаниуд болох Мета (Facebook-ийн эзэн), Microsoft, Google зэрэг нь хиймэл оюун ухааны (AI) салбарт хүч түрэн орж ирснээр дата төвүүдийнхээ эрчим хүчний хэрэгцээг хангахын тулд байгалийн хийн цахилгаан станцууд барихад их хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийж байна. Энэ нь нэг талаараа AI-ийн хөгжлийг дэмжих арга зам боловч, нөгөө талаараа байгаль орчинд үзүүлэх сөрөг нөлөөллөөс үүдэлтэй олон асуудлыг дагуулж болзошгүй юм.
Байгалийн хий нь нүүрснээс харьцангуй цэвэр эрчим хүчний эх үүсвэр гэж тооцогддог ч, агаар мандалд хүлэмжийн хий ялгаруулдаг. AI-ийн тооцоолох хүчин чадал улам бүр нэмэгдэж байгаа энэ үед, байгалийн хийн хэрэглээ ч мөн өсөх нь дамжиггүй. Энэ нь уур амьсгалын өөрчлөлтийг улам хурдасгаж, дэлхийн дулаарлыг нэмэгдүүлэх эрсдэлтэй.
Түүнчлэн, байгалийн хийн олборлолт, тээвэрлэлт, шаталтын явцад метан хий алдагдах магадлалтай. Метан нь нүүрстөрөгчийн давхар ислээс хамаагүй хүчтэй хүлэмжийн хий бөгөөд богино хугацаанд агаар мандалд үзүүлэх нөлөө нь илүү хүчтэй байдаг. Иймээс байгалийн хийн цахилгаан станцууд нь уур амьсгалын өөрчлөлтөд нэмэрлэх томоохон хүчин зүйл болж болзошгүй юм.
Зарим шинжээчид сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэр болох нар, салхины эрчим хүчийг ашиглах нь илүү тогтвортой, байгаль орчинд ээлтэй шийдэл гэж үзэж байна. Гэсэн хэдий ч, сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрүүд нь цаг агаарын нөхцөл байдлаас хамааралтай байдаг тул тогтвортой эрчим хүчээр хангах баталгаа байхгүй. Тиймээс технологийн компаниуд AI-ийн хөгжлийг дэмжих, байгаль орчныг хамгаалах гэсэн хоёр зорилгын хооронд зөв тэнцвэрийг олох шаардлагатай байна.
Энэхүү асуудал нь Монгол улсад ч хамааралтай. Учир нь манай улс ч мөн адил эрчим хүчний хэрэгцээгээ хангахын тулд нүүрс болон бусад уламжлалт эрчим хүчний эх үүсвэрүүдийг ашиглаж байна. Цаашид AI болон бусад технологийн салбар хөгжихийн хэрээр эрчим хүчний хэрэгцээ өсөх бөгөөд сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрийг хөгжүүлэх, эрчим хүчний хэмнэлттэй технологиудыг нэвтрүүлэх нь чухал юм.
