Сүүлийн арван жилд технологийн ертөнцөд "SaaS" буюу үйлчилгээний программ хангамж (Software as a Service) гэх ойлголт жинхэнэ хувьсгал хийсэн. Salesforce, Adobe, Microsoft зэрэг аварга компаниудын санал болгодог сарын эсвэл жилийн төлбөртэй энэхүү загвар нь дэлхийн бизнесийн үйл ажиллагааг бүхэлд нь дижитал хэлбэрт шилжүүлсэн билээ. Гэвч өнөөдөр Silicon Valley буюу технологийн төвд "SaaSpocalypse" буюу SaaS-ын сүйрэл гэх айдас тархаад байна.
Энэхүү хямралын гол шалтгаан нь зах зээлийн ханалт юм. Компаниуд өдөр бүр шинээр гарч ирж буй олон зуун SaaS бүтээгдэхүүнд төлбөр төлөхөөс залхаж эхэлжээ. Нэгэн цагт технологийн ертөнцийг "идэж" байсан программ хангамжууд одоо өөрсдийгөө "идэж" эхлэв. Өөрөөр хэлбэл, хэт олон төрлийн программ хангамжийн захиалга нь аж ахуйн нэгжүүдийн төсөвт хүндээр тусч, үр ашиггүй зардал болж хувирч байна.
Үүн дээр хиймэл оюун ухааны (AI) хурдацтай хөгжил нэрмээс болж байна. Хуучин загварын SaaS бүтээгдэхүүнүүд нь зөвхөн нэг төрлийн үйлдэл хийдэг байсан бол одоо AI-д суурилсан шинэ хэрэгслүүд илүү ухаалаг, илүү хямд, бүр зарим тохиолдолд үнэгүй үйлчилгээг санал болгох боллоо. Энэ нь хуучин тоглогчдын бизнесийн загварыг үндсээр нь ганхуулж байна.
Хөрөнгө оруулагчид ч гэсэн SaaS компаниудын өсөлтийн хурд саарч байгаад санаа зовж байна. "Бүх зүйл үүлэн технологид" гэсэн уриа өнөөдөр хуучирч, компаниуд илүү үр ашигтай, AI-тай хосолсон, эсвэл бүр огт өөр төрлийн үйлчилгээг эрэлхийлэх болжээ. Технологийн ертөнцөд өрнөж буй энэхүү өөрчлөлт нь зөвхөн санхүүгийн асуудал бус, харин программ хангамжийн ирээдүй хэрхэн өөрчлөгдөж байгаагийн тод илрэл юм.
Монголын стартапууд болон технологийн салбарынхны хувьд ч энэ нь анхааруулах дохио юм. Зөвхөн захиалгын загварт тулгуурласан бизнесийн загвар урт хугацаанд тогтвортой байж чадах уу? Эсвэл бид дараагийн том технологийн хувьсгалыг хүлээх хэрэгтэй юу? SaaS-ын эрин үе төгсгөл болж байгаа ч, энэ нь илүү ухаалаг, хэрэглэгчиддээ жинхэнэ үнэ цэнийг авчрах шинэ үеийн эхлэл байж болох юм.
