Бидний төсөөлөлд Америкийн капитализм гэхээр л Илон Маск эсвэл Жефф Безос шиг дэлхийн хамгийн баян тэрбумтангууд санаанд ордог. Гэвч бодит байдал дээр АНУ-ын эдийн засгийн гол хөдөлгүүр, санхүүгийн жинхэнэ эзэд нь олон нийтийн нүднээс далд байдаг “саятангууд” юм. The Economist сэтгүүлийн шинжилгээгээр бол, Америкийн хөрөнгийн зах зээл болон бизнесийн ертөнцөд хамгийн их нөлөө үзүүлж буй хүмүүс нь тэрбумтангууд биш, харин хөрөнгө оруулалтын сангууд болон томоохон корпорациудыг удирдаж буй чинээлэг дунд давхаргынхан ажээ.
Эдгээр саятангууд нь ихэвчлэн хувийн хөрөнгө оруулалтын сан (private equity) эсвэл технологийн салбарын дунд болон дээд шатны менежерүүд, эзэмшигчид байдаг. Тэд тэрбумтангууд шиг сошиал медиагаар эсвэл улс төрийн дуулианаар нэрээ гаргадаггүй. Тэдний хүч нь нийгмийн анхааралд бус, харин эдийн засгийн бүтцэд шингэсэн байдаг. Тэдний хөрөнгө оруулалтын шийдвэрүүд нь компаниудын үнэ цэнийг тодорхойлж, ажлын байрны урсгал болон зах зээлийн чиг хандлагыг хянадаг байна.
Энэхүү үзэгдэл нь Америкийн эдийн засагт “үл үзэгдэгч хүч”-ийг бий болгосон. Тэрбумтангууд бол зөвхөн орой дээр харагдах хэсэг нь бол, саятангууд нь системийн суурь бүтцийг барьж байдаг. Тэдний хөрөнгийн хэмжээ нь хэдэн зуун сая доллараар хэмжигдэх бөгөөд энэ нь тэднийг улс төрийн лобби, бизнесийн стратегийн гол тоглогчид болгодог. Сонирхолтой нь, тэдний нөлөө улам бүр өсөж байгаа ч олон нийтийн анхаарал тэдэн дээр төвлөрдөггүй.
Эцэст нь, Америкийн капитализм гэдэг нь зөвхөн хэдэн тэрбумтангийн өрсөлдөөн биш, харин чимээгүйхэн баяжиж буй саятангуудын сүлжээ юм. Эдийн засгийн энэхүү далд бүтэц нь ирээдүйд улс төрийн болон санхүүгийн бодлогод илүү их нөлөөлөх нь тодорхой байна. Залуус бидний хувьд баячууд гэхээр л зөвхөн нэр алдартай хүмүүсийг төсөөлөх бус, харин системийн жинхэнэ эзэд хэн болохыг олж харах нь чухал юм.
