Орос-Украины дайн үргэлжилсээр байгаа энэ цаг үед тулааны талбарт амиа алдсан цэргүүдийн ар гэрийнхэн уй гашуугаа тайлахын тулд хиймэл оюун ухааны (AI) дэвшилтэт технологийг ашиглах болсон нь дэлхий дахинд анхаарал татаж байна. Тэд нас барсан хайртай хүмүүсийнхээ зураг, дуу хоолойны бичлэгийг ашиглан тэднийг видео дуудлага хийж байгаа мэтээр эсвэл ярьж байгаагаар нь хувиргаж, дижитал ертөнцөд "эргүүлэн авчрах" оролдлого хийж байна.
Энэхүү үйл явдлыг тойрсон маргаан нэлээд өрнөж байна. Нэг талаас, энэ нь хайртай хүнээ гэнэт алдсан гэр бүлийнхэнд сэтгэл зүйн хувьд тайвшрал өгөх боломж гэж зарим нь үзэж байгаа бол нөгөө талд ёс зүйн ноцтой асуудлууд хөндөгдөж байна. Шүүмжлэгчид хиймэл оюун ухаанаар бүтээсэн дүрс нь тухайн хүний жинхэнэ зан чанар, үнэнийг бүрэн илэрхийлж чадахгүй бөгөөд энэ нь гашуудлыг улам бүр гүнзгийрүүлж, бодит байдлаас тасрах аюултай гэж анхааруулж байна.
Технологийн хувьд энэ нь "Deepfake" буюу гүн хуурамч дүрслэлийн технологийг ашиглан хийгдэж буй үйлдэл юм. Орчин үеийн сошиал медиа болон тусгай программ хангамжууд нь хэн нэгний хуучин бичлэгүүд дээр үндэслэн яг л амьд хүн шиг ярьж, хөдөлж буй дүрслэлийг богино хугацаанд бүтээх боломжийг олгож байна. Гэвч энэ нь хувь хүний нууцлал, нас барагсдын эрх болон дижитал ёс зүйн хувьд маш ээдрээтэй асуудал юм.
Дайны харгис үр дагавар болон технологийн хурдацтай хөгжил огтлолцож буй энэ цэг нь өнөөгийн нийгмийн эмзэг сэдэв болоод байна. Оросын гэр бүлүүдийн хувьд энэ нь зүгээр нэг технологийн туршилт бус, харин алдсан хүнээ дахин нэг удаа харах, тэдэнтэй ярилцах гэсэн хүнлэг хүсэл юм. Гэсэн хэдий ч, хиймэл оюун ухаан хүний сэтгэл зүйн гүн шархыг нөхөж чадах уу, эсвэл зөвхөн хуурмаг дүр төрхөөр өөрсдийгөө хуурах арга уу гэдэг нь асуултын тэмдэг хэвээр байна.
