Дэлхий дахины худалдааны гол артери болсон Хормузын хоолойгоор нэвтрэхэд Иран улс 2 сая доллар хүртэлх төлбөр шаардаж эхэлснээр олон улсын анхаарлыг татаж, шүүмжлэлийг дагуулж байна. Египет улс Суэцийн сувгаар, Панам улс Панамын сувгаар нэвтрэхэд төлбөр авдаг нь хэвийн үзэгдэл гэж тооцогддог. Тэгвэл яагаад Иран улс ийм төлбөр шаардах нь олон улсын бухимдлыг төрүүлж байна вэ?
Суэцийн суваг, Панамын суваг нь тухайн улсуудын бүрэн эрхэд хамаарах газар нутаг дээр байрладаг бөгөөд эдгээр сувгийг ашиглах эрхийн төлөө төлбөр авах нь зүй ёсны хэрэг гэж үздэг. Харин Хормузын хоолой нь олон улсын усан зам бөгөөд Иран, Оман улсуудын газар нутгийн хооронд оршдог. Олон улсын эрх зүйн дагуу бүх улс орнууд энэ хоолойгоор чөлөөтэй зорчих эрхтэй. Ираны шаардаж буй төлбөр нь энэхүү эрх чөлөөт зорчих эрхийг хязгаарлаж байна гэж үзэж байгаа юм.
Шүүмжлэгчид Ираны энэ үйлдлийг бүс нутагтаа үзүүлэх нөлөөллөө нэмэгдүүлэх, эдийн засгийн хүндрэлээс гарах арга хэмжээ гэж үзэж байна. АНУ болон бусад улс орнууд Ираныг олон улсын эрх зүйг зөрчиж байна хэмээн буруутгаж, төлбөрөө цуцлахыг шаардаж байна. Хэрэв Иран улс төлбөрөө цуцлахгүй бол дэлхийн худалдаа, бүс нутгийн тогтвортой байдалд сөргөөр нөлөөлж болзошгүй юм.
Энэхүү асуудал нь Монгол Улсын хувьд ч анхаарал хандуулах ёстой сэдэв юм. Учир нь манай улс далайд гарцгүй орон бөгөөд олон улсын усан замаар дамжуулан худалдаа хийх эрх чөлөө нь чухал ач холбогдолтой. Иймд олон улсын эрх зүйг сахин хамгаалах, бүс нутгийн тогтвортой байдлыг дэмжих нь Монгол Улсын үндэсний аюулгүй байдалд шууд нөлөөлөх юм.
