Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын (ДЭМБ) нэг хэсэг болох Олон улсын хорт хавдар судлалын агентлаг (IARC) боловсруулсан мах, тухайлбал гахайн утсан мах, зайдас, хиам, ланчны мах зэрэг нь хорт хавдар үүсгэх магадлалтай гэсэн тайлан нь дэлхий нийтийг цочирдуулсан. Энэхүү тайлан гарсны дараа махны үйлдвэрлэгчид, засгийн газар, тэр ч байтугай хорт хавдрын эсрэг үйл ажиллагаа явуулдаг байгууллагууд ч янз бүрийн байр суурь илэрхийлж, томоохон хэлэлцүүлэг өрнүүлсэн юм.
IARC-ийн мэдэгдэл нь боловсруулсан махыг 1-р бүлгийн буюу хүний биед хорт хавдар үүсгэх нь батлагдсан бодисуудын жагсаалтад оруулсан. Энэ нь тамхи, асбест зэрэг бодисуудтай ижил түвшинд үнэлэгдсэн гэсэн үг юм. Харин улаан махыг 2А бүлэгт буюу хорт хавдар үүсгэх магадлалтай гэж ангилсан.
Энэхүү тайлан гарсны дараа махны үйлдвэрлэлийн салбар, ялангуяа АНУ-д хүчтэй эсэргүүцэлтэй тулгарсан. Тэд IARC-ийн арга зүйг шүүмжилж, судалгааны үр дүнг хэтрүүлсэн гэж үзсэн. Махны үйлдвэрлэгчид бүтээгдэхүүнээ аюулгүй, эрүүл мэндэд тустай хүнсний нэг хэсэг гэж баталсаар ирсэн. Тэдний хувьд энэхүү тайлан нь эдийн засагт нь ноцтой хохирол учруулах эрсдэлтэй байсан юм.
Засгийн газар болон эрүүл мэндийн байгууллагууд ч энэ асуудалд болгоомжтой хандсан. Зарим улс орнууд хүн амынхаа махны хэрэглээг хязгаарлахыг зөвлөж эхэлсэн бол зарим нь нэмэлт судалгаа хийх шаардлагатай гэж үзсэн. Монголчуудын хувьд мах нь үндсэн хоол хүнсний нэг бөгөөд өдөр тутмын хэрэглээнд чухал байр суурь эзэлдэг. Иймд энэхүү мэдээлэл нь манай улсын хүнсний соёл, эрүүл мэндийн дадалд хэрхэн нөлөөлөх нь анхаарал татаж байна.
Энэхүү тайлан нь хүнсний бүтээгдэхүүний аюулгүй байдал, эрүүл мэндийн асуудлаар шинжлэх ухааны баримт нотолгоо болон олон нийтийн ойлголт, эдийн засгийн ашиг сонирхлын хоорондын зөрчлийг тод харуулсан явдал болсон юм. Бидний хувьд эрүүл мэндээ хамгаалахын тулд мэдээлэлтэй сонголт хийх нь чухал бөгөөд шинжлэх ухааны үндэслэлтэй мэдээлэлд тулгуурлах хэрэгтэйг энэ үйл явдал сануулж байна.
