Хятадын хүүхэд бүрийн бага насны дурсамжид тод үлдсэн нэгэн нэр бол Норман Бетюн юм. Канадын мэс засалч, коммунист үзэлтэн тэрээр 1930-аад оны үед Хятадын хувьсгалт армид туслахаар ирж, улмаар тэндээ амь насаа алдсан нь өнөөг хүртэл Хятад улсад ихээхэн хүндлэгдсээр иржээ. Мао Зэдуны “Норман Бетюны дурсгалд” хэмээх алдарт эссэгээр дамжуулан түүнийг “олон улсын үзэлтэн”, “өөрийгөө золиослогч” хэмээн тодорхойлж, Хятад-Канадын найрамдлын бэлгэдэл болгон ирсэн түүхтэй.
Гэвч цаг хугацаа өнгөрөхийн хэрээр Хятад болон Канадын улс төрийн харилцаа улам бүр ярвигтай болж байна. Өнөөгийн геополитикийн нөхцөл байдалд Бетюны түүх зөвхөн түүхийн ном эсвэл суртал ухуулгын хэрэгсэл төдий байхаа больжээ. Олон улсын ажиглагчид болон судлаачид Бетюны үзэл санаа нь өнөөгийн хоёр орны зөрчилдөөнтэй харилцааг зөөлрүүлэх, эсвэл харилцан ойлголцлыг сэргээхэд ямар нэгэн байдлаар нөлөөлж чадах эсэхийг хөндөх болсон байна.
Зарим судлаачид Бетюныг зүгээр л нэг түүхэн баатар гэхээсээ илүүтэй, хоёр улсын хоорондох хүмүүнлэгийн холбоог илэрхийлэх чухал зангилаа гэж үздэг. Гэвч бодит байдал дээр улс төрийн үзэл суртал, дипломат маргаан нь энэхүү түүхэн харилцааг бүдгэрүүлж байна. Хятадын ард түмний хувьд Бетюн бол мартагдашгүй хүндэтгэлтэй нэр боловч, өрнөдийн ертөнцөд, ялангуяа Канадад энэ түүхийг харах өнцөг нь өөрчлөгдөж, илүү улс төрийн өнгө аястай болжээ.
Эцэст нь, Норман Бетюны түүх нь Хятад-Канадын харилцааг дахин нэг харж, түүхэн өвөөс сургамж авах боломжийг олгож байна. Хэдийгээр дипломат харилцаа хурцадмал байдалтай байгаа ч, хувь хүний золиослол, хүмүүнлэгийн үйлс нь улс төрийн хил хязгаараас давсан хүчтэй бэлгэдэл хэвээр үлдсэнийг энэхүү түүх сануулсаар байна.
