ОХУ-ын зэвсэгт хүчин Украины эсрэг явуулж буй цэргийн ажиллагааны хүрээнд тус улсын түүх, соёлын үнэт өвд ноцтой хохирол учруулсаар байна. Хамгийн сүүлд бүртгэгдсэн дроны дайралтууд Киевийн Печерск Лавра хийд болон Харьков хотын Урлагийн музейг чиглэсэн нь дэлхий нийтийн анхаарлыг татаж эхэллээ.
Киевийн Печерск Лавра нь ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн жагсаалтад багтдаг, 11-р зуунаас эхтэй Украины хамгийн ариун шүтээнүүдийн нэг юм. Энэхүү түүхэн цогцолбор руу хийсэн дайралт нь зөвхөн шашны байгууламжийг сүйтгээд зогсохгүй, Украины үндэсний дархлаа, түүхэн ой санамжийг онилсон үйлдэл хэмээн олон улсын шинжээчид үзэж байна. Үүний зэрэгцээ Харьков хотын Урлагийн музейд учирсан хохирол нь соёлын үнэт зүйлс устгагдах эрсдэлийг улам бүр нэмэгдүүлж байна.
Дайн эхэлснээс хойш Оросын тал Украины олон зуун сүм хийд, музей, номын сан болон түүхэн дурсгалт барилгуудыг бөмбөгдөж, пуужингаар харвасан. Олон улсын хуулиар соёлын өвийг хамгаалах үүрэгтэй байдаг ч бодит байдал дээр энэхүү үнэт зүйлс дайны талбарын хамгийн эмзэг бай болсоор байна. Шинжээчдийн үзэж байгаагаар, ийнхүү түүхэн дурсгалт газруудыг сүйтгэх нь тухайн улсын соёлын үндсийг үгүй хийх, ард иргэдийн сэтгэл зүйд нөлөөлөх зорилготой байж болзошгүй юм.
Украины соёлын яам болон олон улсын байгууллагууд энэхүү үйл явдлыг эрс буруушааж, дайны гэмт хэрэг хэмээн тодорхойлж байна. Дайны гал намжих шинжгүй байгаа энэ үед эдгээр түүхэн дурсгалт газруудыг цаашид хэрхэн хамгаалах вэ гэдэг нь дэлхий нийтийн өмнө тулгарч буй томоохон сорилт болж байна. Одоогоор хохирлын хэмжээг нарийвчлан тогтоох ажил үргэлжилж байгаа боловч эдгээр соёлын өвийг сэргээн босгоход олон арван жил шаардагдах нь тодорхой байна.
