Хорт хавдартай хийх тэмцэл дэлхийн анагаах ухааны хамгийн том сорилтуудын нэг байсаар ирсэн. АНУ-ын алдарт NPR агентлагийн сурвалжлагч Скотт Саймон уушгины өвчин судлалын нэрт мэргэжилтэн, доктор Роберт А. Виннтэй ярилцаж, сүүлийн 50 жилийн хугацаанд энэ чиглэлд гарсан ахиц дэвшлийг дүгнэжээ.
Доктор Роберт А. Винн бол АНУ-ын эрүүл мэндийн салбарт хорт хавдрын судалгаа, эмчилгээгээрээ тэргүүлэгч мэргэжилтнүүдийн нэг юм. Түүний үзэж буйгаар, өнгөрсөн хагас зуун жилд бид хорт хавдрыг зөвхөн "үхлийн аюул" гэж харахаа больж, түүнийг удирдах, эмчлэх боломжтой архаг өвчин болгон хувиргах тал дээр асар их амжилт гаргажээ.
Өнөөдөр хорт хавдрын эсрэг тэмцэлд дархлаа эмчилгээ (immunotherapy) болон генетикийн шинжилгээнд суурилсан хувь хүний эмчилгээ (personalized medicine) голлох үүрэг гүйцэтгэж байна. Өөрөөр хэлбэл, өвчтөн бүрийн хавдрын онцлогт тохирсон өвөрмөц эмийг сонгох боломжтой болсон нь эмчилгээний үр дүнг эрс нэмэгдүүлжээ. Гэсэн хэдий ч доктор Винн зөвхөн технологийн дэвшилд найдах нь хангалтгүй гэдгийг онцолж байна.
Тэрээр "Хорт хавдрын эсрэг дайн"-ы хамгийн гол сул тал нь эрүүл мэндийн тэгш бус байдал гэж үзэж байна. Хэдийгээр орчин үеийн эмчилгээний аргууд нээгдсэн ч нийгмийн эмзэг бүлгийнхэн, ядуу буурай орны иргэд эдгээр дэвшилтэт эмчилгээнд хүрэх боломж хязгаарлагдмал хэвээр байна. Иймд шинжлэх ухааны нээлтүүдийг зөвхөн лабораторийн түвшинд биш, нийгмийн бүх давхаргад хүртээмжтэй болгох нь ирэх 50 жилийн хамгийн том зорилт болохыг тэрээр санууллаа.
Бидний амьдралын хэв маяг, эрт илрүүлгийн ач холбогдол болон урьдчилан сэргийлэх үзлэгийн үр дүн ч өмнөх үеийг бодвол харьцангуй өндөр болсон. Гэвч хавдар судлалын салбар нь зөвхөн эмч нарын ажил биш, харин нийгмийн бүх салбарын оролцоотойгоор шийдэгдэх асуудал гэдгийг доктор Винн онцолсон юм. Түүний дүгнэлтээр, хүн төрөлхтөн хорт хавдрыг бүрэн ялах замдаа орсон ч, тэрхүү ялалт нь хүн бүрт хүртээмжтэй байх үед л жинхэнэ утгаараа хэрэгжих ажээ.
