Бидний өдөр тутамдаа хэрэглэдэг чипс, чихэрлэг ундаа, бэлэн гоймон зэрэг хэт боловсруулсан хүнсний бүтээгдэхүүнүүд санамсаргүйгээр ийм амттай, донтуулдаг болчихсон юм биш бололтой. Америкийн Нийгмийн эрүүл мэндийн сэтгүүлд (American Journal of Public Health) нийтлэгдсэн шинэ судалгаагаар, хүнсний салбарын томоохон тоглогчид тамхины үйлдвэрлэлийн эртний “арга барил”-ыг ашиглаж байгаа нь тогтоогджээ.
Судлаачдын үзэж байгаагаар, 1980-аад оноос эхлэн тамхины аварга компаниуд хүнсний салбарт их хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийж, эзэмшиж эхэлсэн байна. Тэд тамхины бүтээгдэхүүнийг сурталчлахдаа ашигладаг байсан “шинжлэх ухаанч” хуурамч маркетингийн стратеги, хэрэглэгчдийг бүтээгдэхүүндээ донтуулах найрлага боловсруулах аргачлалаа хүнсний үйлдвэрлэлдээ шууд шилжүүлжээ. Өөрөөр хэлбэл, бидний идэж буй амттангууд нь яг л тамхи шиг тархины таашаал авах системийг идэвхжүүлж, дахин дахин худалдан авахад хүргэдэг байна.
Энэхүү судалгааны онцлох нэг зүйл бол тамхины эсрэг авч хэрэгжүүлсэн арга хэмжээнүүдээс суралцах боломж юм. Тамхины хэрэглээг бууруулахын тулд дэлхий даяар хэрэгжүүлсэн татвар нэмэх, сав баглаа боодол дээр анхааруулга байршуулах, зар сурталчилгааг хязгаарлах зэрэг бодлого нь хэт боловсруулсан хүнсний эсрэг үр дүнтэй байж болохыг эрдэмтэд онцолж байна.
Монголын залуусын хувьд ч энэ нь анхаарал татах сэдэв. Бидний эргэн тойронд дүүрэн байгаа бэлэн бүтээгдэхүүнүүд нь эрүүл мэндэд хортой төдийгүй, томоохон корпорацуудын ашгийн төлөөх нарийн төлөвлөгөөний нэг хэсэг байж болзошгүй гэдгийг ухамсарлах нь чухал. Эрүүл хооллолт гэдэг нь зөвхөн дур сонирхлын асуудал биш, харин корпорацуудын хяналтаас гарах эрх чөлөө юм.
Эцэст нь, тамхины эсрэг тэмцэл хэрхэн үр дүнд хүрсэн шиг хүнсний салбарт ч гэсэн ил тод байдал, хариуцлагатай үйлдвэрлэл хэрэгтэй байна. Бид юу идэж байгаагаа сайтар судалж, хэт боловсруулсан хүнсний “донтуулагч” стратегиас өөрсдийгөө хамгаалах шаардлагатай болжээ.
