Эбола вирус нь дэлхийн хамгийн аюултай, үхлийн аюултай өвчнүүдийн нэгд тооцогддог. Тэгвэл энэ өвчний эсрэг хамгийн өндөр үр дүнтэй байж болзошгүй вакциныг 15 жилийн турш агуулахад хадгалж, мартагдуулсан байсныг эрдэмтэд сая л нэг юм олж харлаа. 2011 онд анхны туршилтаа амжилттай давсан энэхүү вакцин нь өнөөдөр Конго улсад дэгдээд буй “Бундибугьо” (Bundibugyo) хэмээх Эбола вирусын төрөл зүйлийг дарах гол найдвар болоод байна.
Уг вакцин яагаад өнөөг хүртэл хэрэглээнд нэвтрээгүй вэ? Гол шалтгаан нь санхүүжилт болон зах зээлийн эрэлттэй холбоотой. Эболагийн дэгдэлтүүд ихэвчлэн тодорхой бүс нутагт, богино хугацаанд гардаг тул эм тариа үйлдвэрлэгч томоохон компаниуд энэ төрлийн вакциныг ашиг багатай гэж үзэн, судалгаагаа зогсоосон байдаг. Ингэснээр шинжлэх ухааны хувьд бэлэн болсон бүтээгдэхүүнүүд “тавиур дээр” тоос даран үлддэг гашуун түүхтэй.
Гэвч байдал өөрчлөгдлөө. Конгод дэгдсэн вирусын тархалт улам бүр нэмэгдэж байгаа тул эрдэмтэд 15 жилийн өмнөх судалгааны өгөгдлүүдийг сэргээн, тус вакциныг яаралтай горимоор туршиж эхэлжээ. Хэрэв энэ вакцин үр дүнтэй болох нь батлагдвал зөвхөн одоогийн дэгдэлтийг зогсоох төдийгүй, ирээдүйд гарч болзошгүй тархалтуудын эсрэг дэлхий нийтээрээ бэлтгэлтэй байх боломж бүрдэх юм.
Энэхүү үйл явдал нь анагаах ухааны салбарт том сургамж болж байна. Шинжлэх ухааны нээлтүүд зөвхөн ашиг орлогоор хэмжигдэх ёсгүй бөгөөд хүн төрөлхтний эрүүл мэндийн төлөөх судалгааг тасалдуулахгүй байх нь хэчнээн чухал болохыг энэ түүх харуулж байна. Залуус бидний хувьд технологи, анагаах ухааны дэвшил нь зөвхөн шинэ гар утас эсвэл хиймэл оюун ухаанаар хязгаарлагдахгүй, харин жинхэнэ утгаараа хүний амь насыг аврахад чиглэх ёстойг ойлгох нь чухал юм.
