Сүүлийн үед дэлхий даяар ChatGPT зэрэг хиймэл оюун ухааны (AI) чатботуудын хэрэглээ эрчимтэй нэмэгдэж байгаа нь өдөр тутмын амьдралын олон салбарт нөлөөлж байна. Хамгийн сонирхолтой бөгөөд санаа зовоосон чиг хандлага нь сэтгэл зүйн зөвлөгөөний явцад ажиглагдах болжээ. Америкийн Сэтгэл зүйчдийн холбооноос (APA) явуулсан шинэ судалгаагаар сэтгэл зүйчдийн 30 гаруй хувь нь өвчтөнүүд нь өөрсдийн сэтгэцийн эрүүл мэндийг сайжруулах зорилгоор хиймэл оюун ухааныг "давхар эмч" эсвэл зөвлөхөөр ашиглаж байгааг тогтоосон байна.
Өвчтөнүүд ихэвчлэн сэтгэл зүйчтэйгээ уулзахын өмнө эсвэл дараа нь өөрийн мэдрэмж, асуудлаа AI-д ярьж, хариулт авахыг илүүд үзэж байгаа аж. Зарим хүмүүсийн хувьд энэ нь илүү хүртээмжтэй, хямд, шүүмжлэлгүй сонсогч мэт санагддаг байна. Гэвч мэргэжлийн сэтгэл зүйчид энэ үзэгдэлд ихээхэн болгоомжтой хандаж байна.
Мэргэжилтнүүдийн анхааруулж буйгаар, хиймэл оюун ухаан нь хүний сэтгэл зүйн нарийн төвөгтэй байдлыг бүрэн ойлгох чадваргүй юм. AI нь зөвхөн өвчтөний өгсөн мэдээлэлд үндэслэн хариулт өгдөг тул зарим тохиолдолд буруу зөвлөгөө өгөх эсвэл өвчтөний төөрөгдөл, хий үзэгдэл зэрэг сэтгэцийн эмгэгийн шинж тэмдгийг улам дэвэргэх эрсдэлтэй. Түүнчлэн, хиймэл оюун ухаан нь бодит хүн шиг өрөвдөх сэтгэл, хүнлэг харилцааг үзүүлж чадахгүй тул сэтгэл заслын эмчилгээний үндсэн зарчим болох "хүн-хүн хоорондын итгэлцэл"-ийг орлох боломжгүй юм.
Энэхүү судалгаа нь технологийн дэвшил бидний хувийн амьдрал, тэр дундаа сэтгэцийн эрүүл мэндэд хэрхэн нэвтэрч байгааг харуулж байна. Хэдийгээр AI нь мэдээлэл өгөх, стресс тайлах энгийн дасгалуудыг заахад тусалж болох ч сэтгэл зүйн гүнзгий асуудлыг шийдвэрлэхэд мэргэжлийн эмчийн оролцоо зайлшгүй шаардлагатай хэвээр байна. Шинжээчид өвчтөнүүдийг технологид хэт найдахаас сэргийлж, сэтгэл зүйчтэйгээ илүү нээлттэй ярилцахыг зөвлөж байна.
