Папуа Шинэ Гвиней улсын Бугенвилл арал дээр орших Пангуна уурхай нь байгаль орчинд асар их хохирол учруулж, нутгийн иргэдийн амьдралд сөргөөр нөлөөлсөн юм. Тус уурхай нь 1972-1989 оны хооронд үйл ажиллагаа явуулж, их хэмжээний зэс, алт олборлосон боловч хаягдал бохирдлоо зохицуулахгүй орхисноос болж гол мөрөн, ой модыг бохирдуулж, хүн амын эрүүл мэндэд заналхийлсэн байна.
Энэхүү сүйрлийн эсрэг дуу хоолойгоо хүргэж, тэмцсэн хүмүүсийн нэг нь Теонила Рока Матбоб юм. Тэрээр уурхайн үйл ажиллагааг зогсоох, нөхөн сэргээх ажлыг эхлүүлэхэд гол үүрэг гүйцэтгэсэн бөгөөд орон нутгийн эмэгтэйчүүдийг удирдан зохион байгуулж, байгаль орчныг хамгаалах, уурхайн хор хөнөөлийг бууруулахад чиглэсэн олон төсөл хэрэгжүүлжээ. Түүний хийсэн ажлыг үнэлж 2024 оны “Голдман” байгаль орчны шагналыг хүртээсэн байна.
“Голдман” шагнал нь байгаль орчныг хамгаалах үйлсэд онцгой хувь нэмэр оруулсан дэлхийн өнцөг булан бүрийн энгийн иргэдийг алдаршуулах зорилготой нэр хүндтэй шагнал юм. Теонила Рока Матбобын хувьд энэ шагнал нь түүний хийсэн ажлыг үнэлээд зогсохгүй, дэлхий дахинд байгаль орчныг хамгаалахын чухлыг сануулах, урам зориг өгөх ач холбогдолтой юм. Тэрээр шагнал хүртэхдээ “Бид эмэгтэйчүүд бол газар нутгийн сахиул, хамгаалагчид юм” хэмээн онцолсон нь байгаль орчныг хамгаалах үйлсэд эмэгтэйчүүдийн гүйцэтгэх үүргийг тодотголоо.
