Дэлхийн зах зээлд Иран улс зөвхөн газрын тосны экспортоороо бус, хүнсний бүтээгдэхүүний нийлүүлэлтээрээ ч чухал үүрэг гүйцэтгэдэг гэдгийг эдийн засагчид анхааруулж байна. MarketWatch-ийн мэдээлснээр хөрөнгө оруулагчдын багцад нөлөөлөх дөрвөн том хүчин зүйл бий бөгөөд эдгээр нь аажмаар Монголчуудын өдөр тутмын хүнсний хэрэглээний үнэд ч нөлөөлж болзошгүй.
Эдгээр дөрвөн хүчин зүйл нь юу вэ?
1. **Уур амьсгалын өөрчлөлт:** Дэлхий даяар ган гачиг, үер ус зэрэг байгалийн гамшиг ихсэж, хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлд сөргөөр нөлөөлж байна. Энэ нь ургацын хэмжээг бууруулж, хүнсний бүтээгдэхүүний хомсдол үүсгэж, улмаар үнийг өсгөхөд хүргэж байна.
2. **Украины дайн:** Орос, Украин хоёр нь дэлхийн улаан буудайн экспортын томоохон хэсгийг бүрдүүлдэг. Дайны улмаас экспортын хэмжээ багасч, дэлхий даяар улаан буудайн үнэ өсөхөд хүргэсэн. Энэ нь Монгол Улс шиг импортоос хамааралтай орнуудын хувьд шууд нөлөө үзүүлнэ.
3. **Инфляци:** Дэлхий даяар инфляцийн түвшин өндөр байгаа нь үйлдвэрлэлийн зардал, тээврийн зардал зэргийг нэмэгдүүлж, хүнсний бүтээгдэхүүний үнэд нэмэлт дарамт учруулж байна.
4. **Геополитикийн тогтворгүй байдал:** Ойрхи Дорнод болон бусад бүс нутагт үүсч буй геополитикийн тогтворгүй байдал нь газрын тосны үнийг өсгөж, улмаар тээврийн зардлыг нэмэгдүүлж, хүнсний бүтээгдэхүүний үнэд нөлөөлж байна.
Эдгээр хүчин зүйлс нь Монгол Улсын хувьд импортын хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ өсөх, дотоодын үйлдвэрлэлийн өртөг нэмэгдэх зэрэг сөрөг үр дагавартай байж болзошгүй. Иймд иргэд хадгаламжтай байх, хэмнэлттэй хэрэглээг эрхэмлэх, засгийн газраас хүнсний аюулгүй байдлыг хангах чиглэлээр бодлого боловсруулж хэрэгжүүлэх нь чухал байна.