Хөрөнгийн зах зээл дээрх үнийн өсөлт, уналт нь зөвхөн таны дансан дахь мөнгөний хэмжээг өөрчлөөд зогсохгүй, таны өөрийгөө үнэлэх үнэлэмжид хүчтэй нөлөөлдөг гэдгийг та анзаарч байсан уу? “A Wealth of Common Sense” блогт бичсэнээр, зах зээл өсөж байх үед хөрөнгө оруулагчид өөрсдийгөө маш ухаалаг, санхүүгийн авьяастай хүн гэж итгэж эхэлдэг бол зах зээл унах үед өөрсдийгөө тэнэг, алдаатай шийдвэр гаргагч мэтээр мэдэрдэг байна.
Үнэн хэрэгтээ, зах зээлийн өсөлт нь таны ухааныг биш, харин эдийн засгийн ерөнхий нөхцөл байдлыг илэрхийлдэг. “Bull market” буюу өсөлтийн үед хүн бүр л ашиг олж байдаг тул та өөрийгөө зах зээлийг ялж байна гэж андуурах нь элбэг. Энэ үед хүмүүс эрсдэлээ мартдаг. Харин “Bear market” буюу уналтын үед бүх зүйл буруу мэт санагдаж, хөрөнгө оруулагчид сандран зарж, эсвэл хөрөнгө оруулалтаасаа бүр мөсөн татгалзах нь бий. Гэвч энэ бол зөвхөн сэтгэл зүйн урхи юм.
Ухаалаг хөрөнгө оруулагч гэдэг нь зах зээлийн өсөлтөөр бардамнаж, уналтаар өөрийгөө буруутгадаг хүн биш юм. Харин зах зээлийн мөчлөг гэдэг зүйл байдаг гэдгийг хүлээн зөвшөөрч, сэтгэл хөдлөлөө удирдаж чаддаг хүнийг хэлнэ. Хэрэв та зах зээл өсөхөд хэт хөөрч, унахад хэт гутарч байгаа бол та санхүүгийн зах зээл дээрх сэтгэл зүйн тоглоомд ялагдаж байна гэсэн үг.
Мэргэжилтнүүдийн зөвлөж байгаагаар, зах зээлийн савлагааг өөрийнхөө ухаантай эсвэл тэнэг байдалтай холбож үзэхээ болих хэрэгтэй. Урт хугацааны төлөвлөгөөтэй, тогтвортой хөрөнгө оруулалт хийх нь сэтгэл зүйн ийм дарамтаас ангижрах цорын ганц арга зам юм. Ухаалаг хөрөнгө оруулагч бол зах зээлийн дуулиан, сэтгэл хөдлөлөөс ангид байж, өөрийн стратегидаа үнэнч үлддэг хүн билээ.