Олон улсын хөрөнгийн зах зээлд хагас дамжуулагч буюу чип үйлдвэрлэлийн компаниудын хувьцааны үнэ огцом өсөж байгаа нь 2000 оны “Dot-com”-ын хөөсрөлтийн үеийн нөхцөл байдлыг санагдуулж болзошгүй байгааг MarketWatch агентлаг анхаарууллаа.
Хагас дамжуулагчийн хувьцааны үнийг хэмждэг томоохон индексүүдийн нэг болох SOX-ийн 25 хоногийн өсөлтийн үзүүлэлт 2000 оны 3-р сарын 9-ний өдрөөс хойш байгаагүй хамгийн өндөр түвшинд хүрсэн байна. Энэ нь яг “Dot-com”-ын хөөсрөлт оргилдоо хүрэхээс нэг өдрийн өмнөх үзүүлэлт байсан юм.
“Dot-com bubble” гэдэг нь 1990-ээд оны сүүлчээр интернетийг түшиглэсэн компаниудын хувьцааны үнэ үндэслэлгүйгээр хэт өссөнөөс үүдэлтэй хөрөнгийн зах зээлийн хөөсрөлийг хэлдэг. Тухайн үед олон компаниуд ашиггүй ажиллаж байсан хэдий ч хувьцааны үнэ нь тэнгэрт хадсан. Энэ хөөсрөлт 2000 онд хагарч, хөрөнгийн зах зээлд томоохон уналт авчирсан.
Өнөөгийн нөхцөл байдал нь хиймэл оюун ухаан (AI) болон бусад технологийн дэвшилтэт салбаруудын өсөлттэй холбоотойгоор хагас дамжуулагчийн эрэлт хэрэгцээ эрс нэмэгдэж байгаатай холбоотой. Гэсэн хэдий ч зарим шинжээчид энэ өсөлт нь зах зээлийн бодит үндэслэлээс хэтэрсэн байж болзошгүй гэж үзэж байна.
Монголын хувьд хагас дамжуулагч үйлдвэрлэл нь шууд хамааралгүй ч дэлхийн эдийн засгийн чиг хандлагад нөлөөлөхүйц энэ мэдээ нь анхаарал татаж байна. Хэрэв хагас дамжуулагчийн хувьцааны хөөс хагарвал дэлхийн эдийн засагт сөргөөр нөлөөлж, Монгол Улсын худалдаа, хөрөнгө оруулалт зэрэгт шууд бусаар нөлөөлж болзошгүй юм.
Иймд залуус та бүхэн хөрөнгийн зах зээлийн мэдээллийг тогтмол авч, эрсдэлээ тооцож байх нь зүйтэй.
