Хүн төрөлхтний үүсэл гарлын түүхийг бичихдээ бидний хамгийн ойрын төрөл болох Неандерталь болон Денисованчуудтай холилдсон гэх баримтыг гол байр сууринд тавьдаг. Энэ нь өнгөц харахад маш тодорхой, эмх цэгцтэй түүх мэт санагдаж болох юм. Учир нь эдгээр бүлгүүдийн геномыг олж авснаар бидний ДНХ-д агуулагдах тэдгээр бүлгүүдийн онцлог дарааллыг таньж мэдэх боломж бүрдсэн билээ.
Гэвч бодит байдал дээр эрдэмтэд асар их хэмжээний өгөгдлийг судлах явцдаа бидний геномд өөр нэгэн хачирхалтай удамшлын ул мөр байгааг олонтаа анзаарч байсан юм. Үүнийг нарийн тогтооход бэрхшээлтэй байв. Тухайлбал, олон хүн амын дунд дунджаар 2 хувийн Неандерталь ДНХ байдаг ч, энэ нь ямар ч хоёр хүний ДНХ-д ижил хэсэг хадгалагдана гэсэн үг биш юм.
Нууцлаг удамшлын мөрөөр
Неандерталь болон Денисованчуудын ДНХ-ийн талаарх мэдлэг нь судлаачдад өөр нэгэн чухал асуултыг тавих боломжийг олгожээ: "Өөр ямар нэгэн зүйл бий юу?"
Саяхан хөгжүүлсэн шинжилгээний аргуудыг ашиглан судлаачид орчин үеийн хүмүүсийг Африкаас гарахаас өмнө бидэнтэй холилдсон гурав дахь удамшлын бүлэг байсныг нотлох баримт олж илрүүлжээ. Энэхүү эртний удамшлын талаарх таамаглал өмнө нь ч гарч байсан ч, өнөөг хүртэл орчин үеийн хүний төрөл садан болох эдгээр бүлгийн геном олдоогүй байсан юм. Иймээс энэхүү ДНХ-ийн эх үүсвэрийг одоогоор "сүнс удамшил" (ghost lineage) хэмээн нэрлэж байна.
