Сүүлийн үед дэлхийн хөрөнгийн зах зээлүүд, ялангуяа АНУ-ын зах зээлүүд огцом өсөлт үзүүлж, олон хүмүүс үүнийг 'хэт халалт' буюу 'melt-up' гэж нэрлэж байна. 'A Wealth of Common Sense' гэх санхүүгийн блогт нийтлэгдсэн нэгэн нийтлэлд энэ үзэгдлийг сэтгэл зүйн талаас нь бус, харин бодит эдийн засгийн суурь хүчин зүйлсээр тайлбарлахыг оролджээ.
'Melt-up' гэдэг нь хөрөнгийн зах зээлд үнэлгээ хэт өндөр болж, хөрөнгө оруулагчид ашиг олохын тулд улам их хөрөнгө оруулалт хийж, зах зээлийг бүр ч өндөрт хүргэдэг үзэгдэл юм. Энэ нь ихэвчлэн айдас, шунал хоёрын холимог дээр суурилдаг бөгөөд урт хугацаанд тогтворгүй байдаг.
Гэхдээ зарим шинжээчид энэ удаагийн өсөлт нь зөвхөн сэтгэл хөдлөл дээр суурилсан зүйл биш гэж үзэж байна. Тухайлбал, инфляци буурч, хүүгийн түвшин тогтворжиж, технологийн компаниудын ашиг орлого өсөж байгаа нь зах зээлийг дэмжиж байгаа хүчин зүйлс юм. Мөн засгийн газрын бодлого, хөрөнгө оруулалтын урсгал зэрэг эдийн засгийн олон хүчин зүйл нөлөөлж байна.
Монгол улсын хувьд дэлхийн хөрөнгийн зах зээлийн нөхцөл байдал нь манай улсын эдийн засагт шууд бусаар нөлөөлж болно. Экспорт, импорт, гадаадын хөрөнгө оруулалт зэрэг нь дэлхийн зах зээлийн нөхцөл байдлаас хамааралтай. Тиймээс хөрөнгө оруулагчид болон бизнес эрхлэгчид дэлхийн эдийн засгийн чиг хандлагыг анхааралтай ажиглаж, эрсдэлээ тооцож байх нь чухал юм.
Зах зээл 'хэт халалт' руу орох эсэх нь цаг хугацааны асуудал боловч, ямар ч тохиолдолд ухаалаг хөрөнгө оруулалт хийж, эрсдэлээ зөв үнэлж, олон төрлийн хөрөнгөд хөрөнгө оруулах нь чухал гэдгийг санах хэрэгтэй.
