Хүн төрөлхтөн нарны эрчим хүчтэй ижил зарчмаар ажилладаг, хязгааргүй цэвэр эрчим хүч гаргаж авах "цөмийн нэгдэл" (nuclear fusion)-ийн технологид түүхэнд байгаагүй их хөрөнгө оруулалт хийж байна. Технологийн салбарын мэдээллийн томоохон суваг болох TechCrunch-ийн мэдээлснээр, энэ чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж буй гарааны компаниуд өнөөг хүртэл нийт 7.1 тэрбум долларын санхүүжилт босгожээ.
Гэвч энэхүү их хэмжээний хөрөнгийн дийлэнх хувь нь салбарын бүх компаниудад жигд хуваарилагдаагүй байна. Санхүүжилтийн гол хэсэг нь 100 сая доллараас дээш хөрөнгө татаж чадсан цөөн тооны "аварга" компаниудын гарт төвлөрчээ. Энэ нь цөмийн нэгдлийн салбар нь маш өндөр зардалтай, нарийн төвөгтэй инженерчлэл шаарддаг тул зөвхөн хамгийн хүчирхэг баг, дэвшилтэт технологитой компаниуд л хөрөнгө оруулагчдын итгэлийг хүлээж байгааг харуулж байна.
Цөмийн нэгдэл гэдэг нь атомын цөмүүдийг нэгтгэх замаар асар их энерги ялгаруулдаг үйл явц юм. Үүнийг амжилттай хэрэгжүүлснээр нүүрстөрөгчийн ялгаруулалтгүй, аюулгүй бөгөөд хямд эрчим хүчийг хүн төрөлхтөн гартаа авах боломжтой. Олон арван жилийн турш зөвхөн онолын түвшинд яригдаж байсан энэ ажил сүүлийн жилүүдэд хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалт эрчимжсэний дүнд бодит туршилтын шатанд шилжээд байна.
Хөрөнгө оруулагчид яагаад ийм их мөнгө зарцуулж байна вэ? Хариулт нь энгийн: хэрэв энэ технологи амжилтад хүрвэл дэлхийн эрчим хүчний зах зээлийг бүрэн өөрчилж, уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг хамгийн том зэвсэг болох юм. Хэдийгээр 100 сая доллараас дээш санхүүжилттэй компаниуд давуу талтай байгаа ч, энэ салбарт шинэ технологи, инноваци гаргаж ирэх орон зай байсаар байна.
Цөмийн нэгдлийн салбар нь зөвхөн эрдэмтдийн ажил биш, харин дэлхийн ирээдүйг тодорхойлох бизнесийн томоохон талбар болон хувирлаа. Одоогийн байдлаар хөрөнгө оруулагчдын анхаарлын төвд буй эдгээр компаниуд хэзээ анхны арилжааны эрчим хүчээ нийлүүлж эхлэх нь дэлхий нийтийн хүлээлт болоод байна.
