Шууд утга: Дээрээ хүрэх тэнгэр нь хэтэрхий хол, доороо гишгэх газар нь хэтэрхий хатуу гэсэн дүр зураг. Өөрөөр хэлбэл, хаашаа ч амархан гарцгүй, хавчиг, хүнд байдалд орсныг хэлж байна.
Гүн утга: Энэ зүйр үг хүний арга мухардах үеийг маш хүчтэй дүрсэлдэг. Тулгуур авах газаргүй, дээрээс тусламж ирэхгүй, доороос нөхцөл нь дэмжихгүй үед хүн яг ингэж мэдэрдэг. Гэхдээ энэ үг зүгээр нэг гаслал биш. Хэцүү байдал ямар бодит, ямар дарамттай байдгийг үнэнээр нь хүлээж зөвшөөрч байна. Заримдаа “болно доо” гэж хоосон тайвшруулахаас илүү “тийм ээ, одоо үнэхээр амаргүй байна” гэж хэлэх нь илэн далангүй, бодит хандлага болдог. Тэр бодит үнэнээ хүлээж авсны дараа л хүн дараагийн гарцаа хайж эхэлдэг.
Орчин үеийн залууст: Өнөөдөр олон залуу мөнгөний дарамт, байрны асуудал, ажлын тодорхойгүй байдал, гэр бүлийн хүлээлт, сэтгэл зүйн ачаалал дунд яг ийм мэдрэмж авдаг. Дээд талд нь боломж хол юм шиг, доод талд нь өдөр тутмын амьдрал хэт хатуу санагдана. Тэр үед өөрийгөө сул дорой гэж голох хэрэггүй. Үнэнээ бүү нуу — зарим үе үнэхээр хэцүү байдаг. Харин тийм үед ганцаараа дотроо шатахаас илүү сэтгэлээсээ ярьж, тусламж хүсэж, нэг нэг алхмаар гарц хайх нь чухал. Хэцүү байдлаа нэрлэж чадна гэдэг өөрөө унахгүй байх эхний хүч.
Сургамж: Аргагүй мэт санагдах үе амьдралд ирдэг. Тэр үед шантрахын оронд байдлаа бодитоор харж, бага ч гэсэн гарц хайж эхлэх хэрэгтэй.
Жишээ: Нэг оюутан сургалтын төлбөр, түрээс, хажуугийн ажил гурвын дунд хавчигдаж, хаашаа ч хөдөлж чадахгүй мэт болжээ. Эцэг эхээсээ нэмж мөнгө гуйхад хэцүү, ажлаа орхивол амьдрал нь зогсоно, хичээлээ хаявал ирээдүй нь бүдгэрнэ. Тэр үедээ тэр бүхнийг ганцаараа дотроо тээхийн оронд багштайгаа, найзтайгаа, ажлын газрынхаа хүнтэй сэтгэлээсээ ярьж, төлбөрөө хувааж төлөх боломж олж, цагийн хуваариа өөрчилсөн байна. Нөхцөл амар болоогүй ч гарцгүй санагдсан байдлаас гарч эхэлжээ.
Товч: Хавчигдсан хэцүү үедээ үнэн байдлаа хүлээж, бага багаар гарц хайвал хөдөлгөөн эхэлдэг.