Шууд утга: Илжигний чихэнд алт хийсэн ч сэгсэрнэ, ус хийсэн ч сэгсэрнэ. Чихэнд нь юу орсон нь хамаагүй, илжиг бол илжгээрээ л байна. Үнэтэй зүйл орлоо ч адил, энгийн зүйл орлоо ч адил — сэгсэрч гаргана.
Гүн утга: Энэ зүйр үг хүний хүлээж авах чадвар, дотоод бэлэн байдлын тухай сануулж байна. Алт гэдэг нь үнэтэй зүйлсийн бэлгэдэл — ухаан, туршлага, сайн зөвлөгөө, ховор боломж. Ус бол энгийн мөртлөө хэрэгтэй зүйл. Гэтэл аль алийг нь өгсөн ч илжиг сэгсэрч орхино. Өөрөөр хэлбэл, асуудал өгч байгаа зүйлдээ биш, түүнийг хүлээж авах сэтгэлгүй байгаад байна. Зарим хүн хэчнээн зөв үг сонссон ч тоохгүй, хэчнээн сайхан боломж ирсэн ч ашиглахгүй өнгөрөөдөг. Тиймдээ ч энэ зүйр үг, өгсөн юмнаас илүү түүнийг хүлээж авах хүн чухал гэдгийг сануулдаг.
Орчин үеийн залууст: Өнөөдөр ч энэ яг л хэвээрээ. Найздаа, дүүдээ, хайртай хүндээ чин сэтгэлээсээ хэлсэн үг заримдаа огт хүрдэггүй. “Ингэж битгий яваарай”, “энэ боломжийг ашиглаарай”, “өөрийгөө ингэж битгий хорло” гэж хэлээд байхад нөгөө хүн сонсохгүй, дахиад л ижил алдаагаа давтана. Тэгэхээр “миний хэлсэн буруу байсан юм болов уу” гэж бодогдоно. Гэхдээ үргэлж тийм биш. Заримдаа зөв үг буруу хүнд, буруу цагтаа оччихсон байдаг. Нөгөө талаас, бид өөрсдөө ч хэн нэгний алтыг ус шиг, усыг бүр огт хэрэггүй юм шиг сэгсэрч байгаа биш биз гэж бодох хэрэгтэй.
Сургамж: Хүн бүрт нэг ижил аргаар хүрч болдоггүй. Сайн зүйл өгч байна гээд нөгөө хүн заавал хүлээж авна гэсэн үг биш. Тиймээс зөвлөгөөгөөрөө нөгөө хүнийхээ ачааг нэмэх биш, эхлээд тэр хүн сонсох бэлэн эсэхийг мэдэрч сурах хэрэгтэй. Бас өөрөө хэрэгтэй үг, үнэт боломжийг шууд түлхэж орхидог хүн болохгүй байх нь чухал. Чихэнд чинь алт орж ирвэл сэгсрэх биш, тогтоож авч сур.
Жишээ: Нэг аав хүүдээ жил бүр адилхан захина. “Архи бүү уу, цагтаа ир, мөнгөө зөв зарцуул” гэнэ. Хүү нь сонссон болгондоо “тийм ээ” гэж толгой дохиод л, гараад явахдаа хуучин зангаараа үлддэг байв. Аав нь эцэстээ шантарчээ. Харин хэдэн жилийн дараа хүү нь найзынхаа ганцхан шулуун үгийг сонсоод амьдралаа өөрчилсөн байна. Үүнийг хараад аавын хэлсэн нь үнэ цэнгүй байсан хэрэг биш. Зүгээр л хүүгийн чих тэр үед бэлэн болоогүй байжээ.
Товч: Үнэтэй зүйл өглөө гээд хүн бүр хүлээж авдаггүй. Асуудал заримдаа алтандаа биш, түүнийг сонсох чихэнд байдаг.