Шууд утга: Нохой үхэхээр эзэнгүй хаягдсан сэг болдог, харин ноён үхэхээр түүний хойноос хүмүүс цуглаж, чуулган болдог гэсэн санаа. Энд “сэг” гэдэг нь хэн ч тоож, асрахгүй орхигдсон амьтны хүүрийг хэлж байгаа бол “чуулган” гэдэг нь ноён, язгууртан, удирдагчийн үхлийн дараа хүмүүс хуран цуглаж, зөвлөлдөн, хүндэтгэн үдэхийг хэлнэ.
Гүн утга: Энэ зүйр үг үхлийг өөрийг нь биш, хүний амьддаа бүтээсэн жин, нэр, мөрийг хэлж байна. Зарим хүн амьдарсан мөргүй мэт нам гүмхэн мартагддаг бол, зарим нь олон хүний дурсамж, хүндлэл, эв нэгдлийг дагуулж үлддэг. Өөрөөр хэлбэл хүн яаж амьдарснаараа, бусдын дунд ямар хүн байснаараа дараа нь хэрхэн дурсагдахаа шийддэг гэсэн санаа.
Орчин үеийн залууст: Өнөөдөр “юу үлдээж явах вэ?” гэдэг асуулт зөвхөн том албан тушаал, их мөнгөтэй холбоотой биш. Чи найздаа түшиг болдог уу, гэр бүлдээ халуун дулаан хүн үү, хамт олондоо хэрэгтэй нэгэн үү, хийсэн ажлаа үнэнч хийдэг үү гэдэг л чиний мөр болно. Хүн заавал ноён болохгүй ч, амьдралдаа утга үлдээж чадна. Тэгвэл чамайг дурсах хүмүүсийн сэтгэл хоосон биш, дулаан байна.
Сургамж: Амьддаа үнэ цэнтэй, түшигтэй, зөв хүн бай. Алдар нэрээс илүүтэй, бусдын сэтгэлд үлдэхээр амьдар.
Жишээ: Нэг хүн ажил дээрээ зөвхөн өөрт ашигтай зүйл хөөж, бусдыг тоодоггүй, амлалтаа ч биелүүлдэггүй байжээ. Түүнийг явсны дараа хүмүүс хэсэг ярьж байгаад л мартсан. Харин нөгөө хүн нь хамт олондоо тусалдаг, залуусаа чиглүүлдэг, ард нь ажил ч, хүн чанар ч үлдээдэг байв. Түүнийг явахад хүмүүс зүгээр нэг гашуудаагүй, хийж байсан ажлыг нь үргэлжлүүлж, дурсаж, нэг дор цугларсан. Энэ л “сэг” ба “чуулган”-ы ялгаа.
Товч: Хүн яаж амьдарснаараа яаж дурсагдахаа бүтээдэг. Мөртэй, үнэ цэнтэй амьдарвал чиний араас дурсамж биш, хүндлэл үлдэнэ.