Шууд утга
Өнчин хүний өр нимгэн гэдэг нь сэтгэл нь эмзэг, амархан уярч, амархан шархалдаг гэсэн санаа. Харин өнчин ботго өвдөг нимгэн гэдэг нь эхийн хамгаалалтгүй амьтан биеэр ч дорой, амархан туйлддагийг хэлж байна.
Гүн утга
Энэ зүйр үг өнчин, түшиг тулгуургүй өссөн хүн амьдралын хатууг илүү хүчтэй мэдэрдэг, бас бусдын зовлонг илүү ойроор ойлгодог гэдгийг хэлдэг. Өөрөөр хэлбэл ийм хүн нэг талаар эмзэг, нөгөө талаар өрөвч, зөөлөн сэтгэлтэй байх нь элбэг. Тиймээс энэ үг нь сул дорой гэж голж байгаа биш, харин амьдралын дутууг биеэрээ мэдэрсэн хүний сэтгэлийн нимгэнийг хэлж байгаа юм.
Орчин үеийн залууст
Одоо ч энэ үг утгатай хэвээр. Гэр бүлийн дэмжлэг багатай, ганцаараа олон юм давж яваа залуус гаднаа бол зүгээр юм шиг харагддаг ч дотроо их эмзэг байх үе бий. Жаахан хатуу үг, үл тоосон хандлага, орхигдсон мэдрэмж хүртэл хүнд тусаж болно. Нөгөө талдаа ийм хүмүүс бусдын өвдөлтийг хурдан анзаарч, илүү хүнлэг, илүү мэдрэмжтэй байх нь ч олон. Тийм болохоор хэн нэгнийг “яагаад ийм эмзэг юм” гэж шүүхээсээ өмнө ямар зам туулсныг нь бодох хэрэгтэй.
Сургамж
Хүний эмзэг сэтгэлийг дорд үзэж болохгүй. Түшиг багатай өссөн хүн хатуу үгэнд илүү шархалж болно, тиймээс бусадтай зөөлөн, хүнлэг харьцах нь чухал. Мөн өөрөө ийм зам туулж яваа бол эмзэг байна гэдэг муу зүйл биш, харин сэтгэлтэй хүний шинж гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Гэхдээ тэр эмзэг сэтгэлээ зөв авч явж, өөрийгөө хамгаалж, хэрэгтэй үед тусламж хүсэж сурах нь бас чухал.
Жишээ
Нэг оюутан айлд өссөн болохоор багаасаа бүхнийг өөрөө давж сурсан байв. Гадаад төрхөөрөө дажгүй, биеэ даасан харагддаг ч багшийн нэг ширүүн үгэнд дотроо их эмзэглэж, найзынхаа жижигхэн үл тоосон үйлдэлд хүртэл ганцаардсан мэт санагддаг байлаа. Гэхдээ ангийнхаа өөр нэг хүнд хэцүү байгааг хамгийн түрүүнд анзаарч, дэргэд нь суугаад зүгээр ярилцаж чаддаг нь тэр. Энэ л “өнчин хүн өр нимгэн” гэдгийн амьд жишээ.
Товч
Түшиг багатай өссөн хүний сэтгэл ихэвчлэн эмзэг, зөөлөн байдаг. Тийм хүнийг шүүхээсээ өмнө ойлгож, хатуу биш хүнлэг хандахыг сануулсан зүйр үг.