Шууд утга
Сайхан хүүхэн айл гэрийг өнгөлж, сайн хүлэг эр хүнийг чимнэ гэсэн шууд санаатай үг.
Гүн утга
Энэ зүйр үг нь нүүдэлчин амьдралын хоёр чухал тулгуурыг хэлж байна. Нэг нь гэрийн дулаан уур амьсгал, цэгц, зочломтгой байдал. Нөгөө нь эр хүнийг замд түшиж, ажилд нэмэр болж, нэр төрийг нь өргөдөг сайн хүлэг. Өөрөөр хэлбэл, амьдралыг бүтэн болгодог зүйл нь зөвхөн өнгө үзэмж биш, харин түшиг болдог чанар, найдвартай байдал юм.
Орчин үеийн залууст
Өнөөдөр “сайн хүлэг” гэдэг нь заавал морь байх албагүй. Хүнийг ажил амьдрал дээр нь авч явдаг чадвар, хариуцлага, найдвартай зан, заримдаа унаа тэрэг, ажил мэргэжил, ур чадварыг ч бэлгэдэж болно. Харин “гэрийн чимэг” гэдэг нь зүгээр нэг царай төрх биш, харин гэртээ очиход тайван мэдрэмж төрүүлдэг, дулаан уур амьсгал бүрдүүлдэг хүний үнэ цэнийг хэлж байна.
Сургамж
Хүнийг чимдэг зүйл нь ганцхан гаднах гоё байдал биш. Гэрийг гэр шиг болгодог сэтгэл, хүнийг хүн шиг харагдуулдаг чадвар, найдвартай зан хамгийн чухал. Дотно харилцаанд ч, ажил амьдралд ч түшигтэй, дулаан, хариуцлагатай байж чадвал тэр л жинхэнэ чимэг болно.
Жишээ
Шинэхэн гал голомтоо босгож байгаа нэг хосыг бодъё. Нэг нь гэрээ цэвэр цэмцгэр, уур амьсгалтай, зочин ороход тухтай байлгаж чаддаг. Нөгөө нь ажлаа сайн хийж, хэлсэндээ хүрдэг, хэрэгтэй үед ар гэрээ найдвартай авч явдаг. Ийм үед энэ айлд “гэрийн чимэг” ч байна, “эрийн чимэг” ч байна гэж хэлж болно.
Товч
Гэрт дулаан, хүнд найдвартай түшиг хэрэгтэй. Сайхан төрхөөс илүү сайхан зан, сайн хүлгээс цааш найдвартай чанарыг энэ зүйр үг магтдаг.