Шууд утга: Өөрийнхөө царай төрхийн өө сэвийг мэдэхгүй байж толийг муулах, өөрийнхөө сэтгэлийн доголдлыг анзаарахгүй байж дэргэдэх хүнээ буруутгахыг хэлжээ. Өөрийн алдааг харахгүй мөртлөө бурууг дандаа гаднаас хайдаг хүнийг ёгтлон хэлсэн үг.
Гүн утга: Энэ зүйр үгний гол санаа нь ердөө нэг зүйл: хүн өөрийгөө харахгүй бол үнэнийг буруу газраас хайдаг. Толь бол байгаа дүр төрхийг л харуулна. Түүнтэй адил бусад хүн, харилцаа, зөрчил мөргөлдөөн ч бас бидний зан ааш, хандлага, дотоод байдлыг ойлгуулах толь болж өгдөг. Гэтэл бид заримдаа өөрийн бардам зан, атаархал, хов жив, хүйтэн үг, хайхрамжгүй хандлагаа анзаарахгүй байж, “нөгөө хүн л буруу” гэж бодчихдог. Үнэндээ асуудлын нэг үзүүр нь өөрт байж болохыг ойлгох нь хамгийн хэцүү ч хамгийн хэрэгтэй алхам. Өөрийгөө шинжиж сурсан хүн л бусдыг зөв харж эхэлдэг.
Орчин үеийн залууст: Харилцаа муудахаар шууд нөгөө хүнээ л буруутгах, ажил дээрээ шүүмж сонсоод “намайг ойлгохгүй байна” гэж бодох, олон нийтийн сүлжээнд байнга маргалдчихаад “бүгд муухай ханддаг” гэж дүгнэх үе байдаг. Энэ зүйр үг яг тийм мөчид санаанд орох үг. Мэдээж бүх бурууг өөртөө үүр гэсэн үг биш. Гэхдээ өөрийн хэлдэг үг, гаргадаг өнгө аяс, шархалсан мэдрэмж, хамгаалах зангаа анзаарахгүй бол ижил асуудлыг өөр өөр хүмүүстэй дахин дахин давтсаар байдаг. Өсөж томорно гэдэг нь зөвхөн бусдыг таних биш, өөрийнхөө эвгүй үнэнтэй нүүр тулах зоригтой болохыг хэлнэ.
Сургамж: Бусдыг муулахаасаа, буруутгахаасаа өмнө эхлээд өөрийгөө нэг хар. Өөрийн дотоод дутагдлыг таньж чадвал харилцааны учиг ч тайлагдаж, амьдралын алдаа ч давтагдах нь багасна.
Жишээ: Нэг охин найз нөхөдтэйгөө байнга муудалцдаг байжээ. Тэр болгондоо “хүмүүс намайг ойлгодоггүй” гэж гомддог байсан. Гэтэл сүүлдээ өөрийгөө ажиглаад үзэхэд, бусдын үгийг тасалдаг, шүүмжлэл сонсохоороо шууд хамгаалж дайрдаг, гомдлоо ярилцахын оронд чимээгүй тасраад алга болчихдог зуршилтайгаа анзаарчээ. Тэгээд тэр зангаа бага багаар засаж, илэн далангүй ярьж сурч, алдаа гаргасан үедээ үнэн сэтгэлээсээ уучлалт гуйдаг болсон байна. Тэр үед л асуудал дандаа бусдад байдаггүй, өөрт нь ч бас нэг хэсэг нь байдгийг ойлгожээ.
Товч: Өөрийн өө сэвийг харахгүй бол толь буруутай, хүн бүр буруутай мэт санагдана. Харин өөрийгөө таньж эхэлбэл асуудлын жинхэнэ зангилаа аажмаар тайлагдаж эхэлдэг.