Сүүлийн үед хиймэл оюун ухаан (AI) хөгжихийн хэрээр хүмүүс хууль эрх зүйн маргаанд өмгөөлөгч авахын оронд технологийн тусламжтайгаар өөрийгөө өмгөөлөх шинэ үзэгдэл дэлхий дахинд түгж байна. Энэхүү хандлагыг “vibe lawyering” буюу хиймэл оюун ухаанд суурилсан өөрийгөө өмгөөлөх үйл ажиллагаа гэж нэрлэх болжээ.
Технологийн энэхүү дэвшил нь хувь хүмүүст шүүх хуралд оролцохдоо өөрийн байр суурийг илэрхийлэх, хууль эрх зүйн баримт бичиг боловсруулах зэрэгт илүү итгэлтэй хандах боломжийг олгож байна. Олон хүн өндөр үнэтэй хуулийн зөвлөх үйлчилгээ авахын оронд хиймэл оюун ухааныг ашиглах нь илүү хялбар бөгөөд хүртээмжтэй гэж үзэж байгаа юм.
Гэсэн хэдий ч энэ арга барил нь эргэлзээтэй үр дүн авчирч байна. Хиймэл оюун ухаан нь хууль зүйн зөвлөгөө өгөх чадвартай мэт боловч шүүх хуралдааны нарийн төвөгтэй байдал, хуулийн хэрэглээний хувьд алдаа гаргах эрсдэл өндөр хэвээр байна. Шүүхийн танхимд гарч буй үр дүн нь харилцан адилгүй байгаа нь уг технологийн хязгаарлагдмал байдлыг харуулж байна.
Хэдийгээр хиймэл оюун ухаан нь хүмүүст шүүхэд өөрийгөө төлөөлөх урам зориг өгч байгаа ч, хууль зүйн мэргэжлийн өмгөөлөгчийг бүрэн орлох боломжгүй гэдгийг мэргэжилтнүүд анхааруулж байна. Шүүх ажиллагааны үр дүн нь зөвхөн мэдээлэл цуглуулахаас гадна, хуулийг бодит нөхцөл байдалд хэрхэн зөв тайлбарлахаас хамаардаг тул энэ чиглэлийн технологийн хэрэглээ нь холимог үр дүн дагуулсаар байна.
